Hversu stóran rennibekk þarf ég? | SG Handverk
Stærsti rennibekkurinn er ekki sjálfkrafa rétti rennibekkurinn. Hentug stærð ræðst fyrst og fremst af því hvað þú ætlar að smíða, hversu mikið vinnupláss þú hefur og hvort þú viljir geta tekist á við stærri verkefni síðar.
Tvær mælingar skipta sérstaklega miklu máli: lengd milli odda og sveifla yfir beði.
Lengd milli odda
Lengd milli odda segir til um hversu langt vinnustykki kemst fyrir þegar það er fest milli drifodds og halastokks.
Þessi mæling skiptir mestu þegar renna á aflöng verkefni, til dæmis:
- skálarfætur,
- kertastjaka,
- verkfærahandföng,
- borð- og stólfætur,
- súlur,
- og önnur aflöng vinnustykki.
Hafðu í huga að patrónur, oddar og annar festibúnaður taka hluta af uppgefinni lengd. Raunverulegt vinnusvæði getur því verið minna en hámarkslengdin gefur til kynna.
Sumir rennibekkir bjóða upp á framlengingu á beði. Það getur verið hagkvæm leið til að byrja með nettari vél en bæta síðar við lengd þegar þörf krefur.
Sveifla yfir beði
Sveifla yfir beði segir til um stærsta fræðilega þvermál vinnustykkis sem getur snúist yfir beði rennibekksins.
Hún skiptir mestu þegar renna á:
- skálar,
- diska,
- föt,
- bakka,
- og önnur breið verkefni.
Hámarksmælingin segir þó ekki alla söguna. Vinnustykkið þarf einnig að komast fyrir með nauðsynlegum festingum og verkfærahvílu. Stórt eða óreglulegt efni getur auk þess þurft lægri snúningshraða, meira afl og þyngri vél til að vinnan verði stöðug og örugg.
Lítil verkefni
Fyrir penna, smáar skálar, tappa, handföng og minni skrautmuni getur nettur rennibekkur verið mjög hentugur.
Kostir minni véla eru meðal annars:
- þær taka lítið pláss,
- auðveldara er að færa þær til,
- þær henta vel í minni vinnuaðstöðu,
- og þær geta verið góður inngangur í rennismíði.
Takmörkunin kemur helst fram þegar áhuginn færist yfir í lengri eða þyngri verkefni. Þá getur vinnusvæði, afl og þyngd vélarinnar farið að setja skorður.
Meðalstór verkefni
Meðalstór rennibekkur hentar mörgum áhugamönnum vel vegna þess að hann ræður bæði við minni verkefni og fjölbreytt úrval skála, diska og aflanga hluta.
Slík vél getur verið góður kostur fyrir þá sem:
- vilja prófa margar tegundir rennismíði,
- hafa takmarkað vinnupláss,
- vilja góða blöndu af stærð og stöðugleika,
- eða vilja geta bætt við beðframlengingu og öðrum aukabúnaði síðar.
Fyrir marga er þetta sveigjanlegasti stærðarflokkurinn.
Stór verkefni
Stærri og þyngri rennibekkir koma helst til greina þegar vinna á reglulega með:
- stórar skálar og diska,
- þungt eða óreglulegt timbur,
- langa borð- og stólfætur,
- stærri húsgagnahluta,
- eða verkefni sem krefjast mikils stöðugleika og afls.
Þyngd vélarinnar getur dregið úr titringi, en hún þarf jafnframt meira gólfpláss og trausta undirstöðu. Einnig þarf að tryggja nægilegt athafnarými í kringum vélina.
Rennsla utan við beð
Sumir rennibekkir bjóða upp á snúanlegan eða færanlegan höfuðstokk sem gerir kleift að renna stærri verk utan við beð vélarinnar.
Þessi möguleiki getur aukið vinnusvæðið verulega án þess að vélin sjálf þurfi að vera með mjög stóra sveiflu yfir beði. Þá þarf hins vegar viðeigandi verkfærahvílu, trausta festingu og nægt rými við hlið eða framan við vélina.
Afl, þyngd og snúningshraði
Stærð vinnustykkisins er aðeins einn hluti af valinu. Einnig þarf að skoða:
- afl mótors,
- snúningshraðasvið,
- hvort hraðastýring sé breytileg,
- þyngd og stöðugleika vélarinnar,
- gerð undirstöðu,
- og hversu auðvelt er að stilla hraðann.
Stórt og ójafnt vinnustykki á að byrja á lágum snúningshraða. Rennibekkur sem býður upp á hentugt lághraðasvið og góða stöðugleika hentar því betur fyrir stærri og þyngri verkefni.
Plássið á verkstæðinu
Mældu vinnusvæðið áður en þú velur vél. Ekki miða eingöngu við lengd og breidd rennibekksins.
Gerðu einnig ráð fyrir plássi fyrir:
- notandann fyrir framan vélina,
- hreyfingu halastokks og verkfærahvílu,
- beðframlengingu,
- rennslu utan við beð,
- ryksugu eða sogbúnað,
- geymslu fyrir patrónur og rennijárn,
- og öruggan aðgang að rofum og rafmagni.
Rennibekkur sem passar nákvæmlega inn í autt horn getur reynst of þröngur þegar vinna hefst.
Hugsaðu eitt skref fram í tímann
Byrjendur velja stundum vél eingöngu út frá fyrstu verkefnunum. Áhuginn getur hins vegar þróast hratt og þá vaknar oft löngun til að renna stærri skálar, lengri verk eða nota fjölbreyttari festingar.
Spyrðu þig:
- Hvað ætla ég að renna núna?
- Hvaða verkefni langar mig líklega að prófa síðar?
- Hversu langt og breitt er stærsta raunhæfa vinnustykkið?
- Er hægt að bæta við beðframlengingu eða búnaði fyrir rennslu utan við beð?
- Hef ég nægt pláss fyrir vélina og örugga vinnuaðstöðu?
- Henta snælda, gengjur og aukahlutir þeim patrónukerfum sem ég vil nota?
Einföld niðurstaða
Nettur rennibekkur getur verið fullkominn fyrir minni verkefni og lítið vinnurými. Meðalstór vél býður yfirleitt upp á meiri fjölhæfni og svigrúm til að þróast. Stærri og þyngri vél hentar þeim sem vita að þeir ætla reglulega að vinna með stór eða löng vinnustykki.
Rétti rennibekkurinn er því ekki endilega sá stærsti, heldur sá sem passar verkefnunum, vinnurýminu og framtíðaráformunum best.
Rykvarnir og heilsa á verkstæðinu
Fínt viðarryk getur haft áhrif á bæði heilsu og vinnuumhverfi. Í CamVac fræðslumiðstöð Record Power má finna upplýsingar um ryksöfnun, síun og val á réttu kerfi fyrir verkstæðið. Efnið er á ensku.