Öryggisbúnaður og góð vinnubrögð við notkun trésmíðavéla

Trésmíðavélar eru mismunandi að gerð, afli og uppbyggingu. Áður en vél er tekin í notkun skaltu kynna þér stjórntæki hennar, stöðvunarrofa, hlífar, stillingar og þær takmarkanir sem framleiðandinn tilgreinir.

Gakktu úr skugga um að vélin og skurðarbúnaðurinn henti verkefninu. Ekki nota vél, blað, bor, fræsitönn eða annan búnað utan þess notkunarsviðs sem framleiðandi gefur upp.

Ef fleiri en einn nota vélina þarf að tryggja að allir hafi fengið nauðsynlegar leiðbeiningar og kunni að stöðva hana með öruggum hætti.

Hlífar eiga að hindra beina snertingu við blöð, hnífa, reimar, hjól og aðra hreyfanlega hluta. Stilltu hlífar eins nálægt vinnustykkinu og leiðbeiningar framleiðanda gera ráð fyrir.

Ekki fjarlægja, festa uppi eða gera óvirka hlíf, öryggisrofa, hemla eða annan öryggisbúnað til að flýta fyrir vinnunni. Sé nauðsynleg hlíf skemmd eða óvirk skal ekki nota vélina fyrr en búið er að lagfæra hana.

Prófaðu reglulega að stöðvunarrofar og annar öryggisbúnaður virki eðlilega. Haltu greiðum aðgangi að rofum svo hægt sé að stöðva vélina tafarlaust.

Notaðu öryggisgleraugu þegar hætta er á spæni, ryki eða brotum. Andlitshlíf getur veitt aukna vörn við ákveðin verkefni en kemur almennt ekki í stað öryggisgleraugna.

Heyrnarhlífar geta verið nauðsynlegar við háværa vinnu. Við verkefni sem mynda fínt viðarryk þarf viðeigandi ryksog og eftir aðstæðum viðurkennda öndunarvörn.

Forðastu lausan fatnað, skartgripi, hangandi bönd og annað sem getur flækst í hreyfanlegum hlutum. Sítt hár skal bundið upp.

Hanskar geta flækst í snúningshlutum og eru því almennt ekki notaðir nálægt blöðum, borum, patrónu, spindli eða öðru sem snýst, nema leiðbeiningar framleiðanda segi annað.

Vinnustykkið þarf að liggja stöðugt og fá nægan stuðning allan tímann. Notaðu viðeigandi þvingur, vélarskrúfstykki, aðhald, endastopp eða annan festibúnað eftir því sem verkefnið krefst.

Reyndu ekki að halda litlu eða óstöðugu vinnustykki eingöngu með höndunum ef skurðarbúnaðurinn getur gripið það, snúið því eða kastað því til.

Langt eða þungt efni þarf stuðning bæði við innmötun og útmötun. Stuðningurinn verður að vera í réttri hæð svo efnið lyftist ekki, sígi eða skekkist meðan á vinnslu stendur.

Notaðu ýtikubba, ýtistafi og önnur hjálpartæki þegar halda þarf höndum frá hættusvæðinu. Hjálpartækin þurfa að henta viðkomandi vél og verkefni.

Stattu stöðugt og þannig að þú sért ekki beint í mögulegri kastlínu vinnustykkisins. Forðastu að teygja þig yfir vélina eða vinna í óþægilegri stöðu þar sem auðvelt er að missa jafnvægi.

Haltu höndum utan skurðarlínu og gerðu alltaf ráð fyrir því hvert þær eða vinnustykkið gætu farið ef eitthvað rennur til eða verkfærið grípur óvænt.

Færðu vinnustykkið jafnt og stjórnað að skurðarbúnaðinum. Ekki þvinga efnið í gegnum vélina. Óvenjulega mikil mótstaða getur bent til bitlauss eða rangs skurðarbúnaðar, rangra stillinga eða of mikillar skurðdýptar.

Einbeittu þér að vinnunni. Notaðu ekki vél þegar þú ert þreyttur, undir áhrifum eða annars ófær um að halda fullri athygli.

Ekki mæla vinnustykki, færa hlífar, breyta aðhaldi eða fjarlægja spæni meðan vélin er í gangi. Slökktu á vélinni og bíddu þar til allir hreyfanlegir hlutar hafa stöðvast að fullu.

Aftengdu vélina frá rafmagni áður en skipt er um blað, bor, hnífa eða annan skurðarbúnað og áður en viðhald, hreinsun eða lagfæringar fara fram.

Ef vél stöðvast vegna stíflu eða skurðarbúnaður festist skal aftengja hana áður en orsökin er könnuð. Ekki reyna að losa stíflu með því að ræsa vélina aftur.

Eftir breytingar skal yfirfara festingar og hlífar og snúa hreyfanlegum hlutum með höndunum, þar sem það á við, til að ganga úr skugga um að ekkert rekist saman áður en vélin er ræst.

Tengdu viðeigandi sogkerfi við vélina og tryggðu að barkar og tengingar séu rétt fest. Gott útsog bætir sýn á vinnslusvæðið, dregur úr uppsöfnun spænis og hjálpar til við að takmarka viðarryk í loftinu.

Ryksog kemur ekki í stað reglulegrar hreinsunar. Fjarlægðu spæni og ryk með bursta eða ryksugu þegar vélin hefur verið stöðvuð og aftengd.

Haltu gólfi lausu við barka, rafmagnssnúrur, afskurð og annað sem getur valdið fallhættu. Góð lýsing þarf að vera á vinnusvæðinu án þess að valda glampa eða skuggum við skurðarlínuna.

Geymdu eldfim efni fjarri neistum, heitum flötum og vélum sem geta myndað hita.

Áður en ýtt er á ræsihnappinn skaltu athuga eftirfarandi:

• Vélin stendur stöðug og allar nauðsynlegar festingar eru hertar.
• Hlífar og öryggisbúnaður eru rétt upp sett og virka eðlilega.
• Skurðarbúnaðurinn hentar vélinni, efninu og verkefninu.
• Blað, bor, hnífar eða annar búnaður er heill, beittur og rétt festur.
• Vinnustykkið er heilt, stöðugt og nægilega stutt eða fest.
• Stilliverkfæri, lyklar og lausir hlutir hafa verið fjarlægðir.
• Ryksog og nauðsynlegar persónuhlífar eru tilbúnar.
• Vinnusvæðið er hreint og stöðvunarrofinn aðgengilegur.
• Enginn stendur á hættusvæði eða í mögulegri kastlínu.

Ef eitthvað er óljóst, óvenjulegt hljóð heyrist eða vélin hegðar sér ekki eðlilega skaltu stöðva hana. Finndu orsökina áður en vinnu er haldið áfram.