Hreinsun og reglulegt viðhald trésmíðavéla

Slökktu á vélinni og bíddu þar til blað, spindill, hnífhaus eða annar vinnslubúnaður hefur stöðvast að fullu. Taktu síðan vélina úr sambandi við rafmagn áður en hlífar eru opnaðar eða hendur fara nálægt hreyfanlegum hlutum.

Ekki treysta eingöngu á að slökkt sé á rofanum. Ef hætta er á að annar aðili geti tengt eða ræst vélina meðan viðhaldið stendur yfir þarf að tryggja að það geti ekki gerst.

Sumar vélar geta geymt hreyfiorku eða haft þunga hluta sem geta fallið eða færst. Tryggðu slíka hluta áður en vinna hefst og fylgdu aðferðinni sem kemur fram í handbókinni.

Flóknar viðgerðir, rafmagnsvinna og vinna sem krefst sérstakrar þekkingar eiga að vera í höndum hæfs aðila.

Hreinsaðu vélina reglulega með mjúkum bursta og ryksugu. Leggðu sérstaka áherslu á svæði þar sem ryk og spænir geta haft áhrif á stillingar, loftflæði eða hreyfingu búnaðar.

Skoðaðu meðal annars:

• borð, raufar og stýringar;
• innanverðar hlífar og skápa;
• útsogsstúta og rásir;
• svæði í kringum mótor og kæliop;
• reimar, reimskífur og hreyfanlega hluta;
• svæði undir og í kringum vélina.

Forðastu að blása ryki með þrýstilofti inn í legur, rofa, mótor eða rafbúnað. Þrýstiloft getur þrýst rykinu dýpra inn í vélina og dreift fínu ryki um verkstæðið.

Notaðu ekki fingurna til að fjarlægja spæni nálægt beittum hnífum, blöðum eða öðrum skurðarbúnaði. Notaðu bursta, töng eða annað hentugt verkfæri.

Bitlaus eða skemmdur skurðarbúnaður krefst meiri þrýstings og getur skilað grófari og ónákvæmari vinnslu. Hann getur einnig aukið líkur á festingu, bakslagi eða óvæntri hreyfingu vinnustykkis.

Skoðaðu hvort búnaðurinn sýni merki um:

• sljóar eða brotnar tennur;
• sprungur, skörð eða aflögun;
• trjákvoðu og óhreinindi á skurðarflötum;
• óeðlilegt eða ójafnt slit;
• lausa eða ranga festingu;
• ranga spennu eða stillingu.

Fjarlægðu skemmdan búnað úr notkun. Hreinsaðu trjákvoðu og önnur óhreinindi með efni sem hentar búnaðinum og fylgdu leiðbeiningum framleiðanda.

Brýning, uppsetning og jafnvægisstilling hnífa eða flókins skurðarbúnaðar þarf að vera framkvæmd af aðila sem hefur þekkingu og réttan búnað til verksins.

Skoðaðu reimar reglulega og leitaðu að sprungum, trosnun, gljáandi slitflötum eða öðrum skemmdum. Athugaðu einnig hvort reimin sé rétt staðsett og með þá spennu sem framleiðandinn tilgreinir.

Of laus reim getur runnið til og dregið úr afköstum. Of mikil spenna getur aukið álag á legur, öxla og mótor. Ekki smyrja reimar eða reimskífur.

Hlustaðu eftir óvenjulegum hljóðum frá legum og athugaðu hvort óeðlilegur slaki eða titringur sé til staðar. Legur sem hitna óeðlilega, gefa frá sér hljóð eða hafa greinilegan slaka geta þurft skoðun eða endurnýjun.

Yfirfarðu festibolta, skrúfur og læsingar. Titringur getur með tímanum valdið því að festingar losni, en forðastu að herða umfram leiðbeiningar framleiðanda.

Hreint borð auðveldar vinnustykkinu að renna jafnt og hjálpar til við að viðhalda nákvæmni. Fjarlægðu sag, trjákvoðu, lím og önnur óhreinindi með aðferð sem hentar yfirborðinu.

Ómálaðir málmfletir geta ryðgað, sérstaklega í köldu eða röku verkstæði. Berðu á viðeigandi ryðvörn eða yfirborðsvörn samkvæmt leiðbeiningum framleiðanda og þurrkaðu umfram efni af áður en vélin er notuð.

Forðastu efni sem skilja eftir sleipa filmu eða geta smitast í viðinn og haft áhrif á límingu eða yfirborðsmeðferð.

Hreinsaðu rennifleti, skrúfgang og stýringar. Notaðu aðeins smurefni á þeim stöðum og í því magni sem handbókin tilgreinir. Of mikil olía getur bundið í sig ryk og myndað óhreinindi.

Gott ryksog er háð því að loftleiðin sé opin og kerfið rétt við haldið. Minnkað sog getur stafað af stíflu, óhreinum síum, fullu söfnunaríláti eða loftleka í tengingum.

Athugaðu reglulega:

• hvort barki sé klemmdur, rifinn eða stíflaður;
• hvort tengingar og millistykki séu tryggilega fest;
• hvort lokur séu opnar og hreyfist eðlilega;
• hvort söfnunarílát þurfi að tæma;
• hvort síur þurfi hreinsun eða endurnýjun;
• hvort ryk hafi safnast í útsogsrás vélarinnar.

Aftengdu sogkerfið frá rafmagni áður en það er opnað eða stífla fjarlægð. Fylgdu handbók viðkomandi ryksugu eða spónsugu um tæmingu, hreinsun og skipti á síum.

Ef loftflæði minnkar skyndilega skaltu stöðva vinnuna og finna orsökina í stað þess að halda áfram með ófullnægjandi ryksöfnun.

Skoðaðu hlífar, festingar þeirra og hreyfanlega öryggishluta. Hlífar eiga að vera heilar, rétt stilltar og geta færst eða lokast eins og framleiðandinn gerir ráð fyrir.

Athugaðu að aðalrofi, stöðvunarrofi, neyðarstöðvun og hemlun virki eðlilega eftir því sem vélin er búin slíkum búnaði.

Skoðaðu rafmagnssnúru og kló og leitaðu að skemmdum, sprungum, lausum tengingum eða merkjum um ofhitnun. Ekki nota vélina ef rafbúnaður virðist skemmdur.

Ekki opna rafmagnshús eða framkvæma viðgerðir á rafbúnaði nema þú hafir til þess nauðsynlega þekkingu og heimild. Slík vinna á almennt að vera í höndum hæfs aðila.

Allar hlífar sem voru fjarlægðar vegna viðhalds þurfa að vera settar aftur á réttan stað áður en vélin er tengd eða ræst.

Einföld viðhaldsskrá hjálpar til við að halda utan um hvað hefur verið gert og hvenær. Hún getur einnig sýnt hvort sama vandamálið kemur endurtekið upp.

Skráðu meðal annars:

• dagsetningu skoðunar eða viðhalds;
• hvað var hreinsað eða stillt;
• hvaða slithlutum var skipt út;
• hvaða vandamál fundust;
• hvaða úrbætur voru framkvæmdar;
• hvenær næsta skoðun er ráðlögð.

Að viðhaldi loknu skaltu staðfesta að verkfæri og lausir hlutir hafi verið fjarlægðir, hlífar settar aftur á sinn stað og allar festingar hertar.

Snúðu vinnslubúnaðinum með höndunum þegar það á við og vélin er enn aftengd. Tengdu síðan vélina og framkvæmdu stutta prufukeyrslu án álags.

Stöðvaðu vélina ef óvenjulegur titringur, hljóð, hiti eða lykt kemur fram. Finndu orsökina áður en venjuleg vinna hefst.