Snið og mátar - hjálpartæki fyrir bandsagir | SG Handverk

Hringskurðarsniðmát gerir kleift að saga nákvæm hringlaga form með bandsög. Það getur meðal annars hentað við undirbúning á:

• skálarefnum fyrir rennibekk,
• diskum og bökkum,
• hringlaga borðplötum,
• hjólum,
• og öðrum hringlaga hlutum.

Algeng útfærsla byggist á sleða eða plötu sem liggur stöðugt á bandsagarborðinu. Vinnustykkið er sett á miðjupinna í fyrirfram ákveðinni fjarlægð frá blaðinu. Fjarlægðin frá miðjupinnanum að blaðinu ræður radíus hringsins.

Vinnustykkinu er fyrst rennt varlega inn að skurðarstöðu. Þegar miðjupinninn er kominn á réttan stað er vinnustykkinu snúið jafnt um hann þar til hringurinn hefur verið sagaður.

Breidd bandsagarblaðsins þarf að henta radíus hringsins. Of breitt blað getur ekki fylgt þröngum hring og getur skemmst ef því er þvingað í skurðinn.

Sniðmát til að saga eftir máta getur hjálpað þér að endurtaka sama formið með meiri nákvæmni. Lausnin getur hentað vel þegar saga þarf marga sambærilega hluti fyrir húsgögn, leikföng, skrautmuni eða önnur verkefni.

Upprunalega formið er fyrst teiknað og unnið vandlega í stöðugt sniðmát. Vinnustykkið er síðan fest við eða staðsett eftir sniðmátinu áður en sagað er.

Gæta þarf að því að:

• vinnustykkið geti ekki færst til,
• festingar séu utan skurðarlínunnar,
• sniðmátið veiti nægilegt grip og stuðning,
• blaðið hafi nægilegt rými til að fylgja bogum,
• og hendur séu alltaf utan mögulegrar leiðar blaðsins.

Sniðmátið sjálft kemur ekki í stað vandaðra merkinga eða réttrar blaðbreiddar. Prófaðu uppsetninguna á afgangsefni áður en endanlegir hlutar eru sagaðir.

Stýriborð eða sleði getur veitt vinnustykkinu aukinn stuðning þegar saga þarf beint og af nákvæmni. Slík hjálpartæki geta verið gagnleg þegar vinnustykkið er lítið, óreglulegt eða erfitt að halda stöðugu upp við aðhald bandsagarinnar.

Hjálpartækið þarf að renna greiðlega og án óþarfa hliðarhreyfingar. Ef það styðst við rauf í bandsagarborðinu þarf stýrilistinn að passa raufina vel án þess að klemmast.

Við sögun eftir aðhaldi þarf einnig að nota bandsagarblað sem hentar fyrir beina skurði. Breiðara og beitt blað heldur yfirleitt betur stefnu en mjótt blað sem er ætlað fyrir boga.

Þvingaðu vinnustykkið ekki á milli blaðsins og rangt staðsetts endastopps. Afskorinn hluti þarf að geta færst frá blaðinu án þess að klemmast.

Endastopp auðveldar að saga marga hluti í sömu lengd eða staðsetja vinnustykki á sama stað í hvert sinn.

Það getur meðal annars nýst þegar saga á:

• marga jafnlanga hluti,
• endurtekin form,
• raðir af skurðum með sömu staðsetningu,
• eða hluti sem eiga að passa saman.

Endastoppið þarf að vera vel fest og staðsett þannig að vinnustykkið klemmist ekki milli þess og bandsagarblaðsins.

Þegar þverskurður er framkvæmdur getur þurft að staðsetja stoppið þannig að vinnustykkið losni frá því áður en það kemur að blaðinu. Þannig fær afskorinn hlutinn rými og minni hætta verður á að hann klemmist eða kastist til.

Löng eða breið vinnustykki geta orðið óstöðug þegar stór hluti þeirra hangir út fyrir bandsagarborðið. Þá getur efnið lyfst, snúist eða þrýst ójafnt á blaðið.

Aukaborð, rúllustuðningur eða annar stöðugur stuðningur getur hjálpað til við að halda vinnustykkinu í sömu hæð og bandsagarborðið.

Stuðningurinn þarf að:

• vera stöðugur,
• vera í réttri hæð,
• hindra ekki eðlilega færslu vinnustykkisins,
• og standa þannig að notandinn geti haldið öruggri vinnustöðu.

Stuðningur kemur ekki í stað aðstoðarmanns þegar vinnustykkið er of stórt eða þungt til að einn einstaklingur geti stjórnað því með öruggum hætti.

Ýtiprik, ýtikubbar og sérsmíðaðir haldarar geta hjálpað til við að halda höndum frá bandsagarblaðinu. Þeir eru sérstaklega mikilvægir þegar sagað er í lítil, mjó eða óregluleg vinnustykki.

Gott hjálpartæki þarf að veita öruggt grip án þess að fingur eða hönd geti runnið áfram í átt að blaðinu.

Hafðu eftirfarandi í huga:

• Notaðu hjálpartæki sem hentar lögun vinnustykkisins.
• Beittu jöfnum þrýstingi án þess að þvinga efnið.
• Haltu höndum utan skurðarlínunnar og ekki beint fyrir aftan vinnustykkið.
• Notaðu ekki skemmt eða sprungið ýtiprik.
• Stöðvaðu vélina ef vinnustykkið verður óstöðugt.

Hjálpartækið þarf sjálft að vera nægilega stórt og traust til að hægt sé að stjórna vinnustykkinu án þess að nálgast blaðið.

Hjálpartæki fyrir bandsagir má smíða úr krossviði, plötuefni, gegnheilum viði eða öðrum stöðugum efnum. Efnið þarf að vera slétt, nægilega stíft og laust við skemmdir.

Við smíðina skaltu ganga úr skugga um að:

• grunnflöturinn liggi stöðugur á bandsagarborðinu,
• stýrilistar séu beinir og passi nákvæmlega,
• skrúfur og festingar nái ekki inn í fyrirhugaða skurðarlínu,
• vinnustykkið sé auðvelt að festa og losa,
• og nægilegt grip sé fyrir hendur utan hættusvæðisins.

Prófaðu alla hreyfingu hjálpartækisins með slökkt á bandsöginni. Snúðu hjólinu með höndunum ef handbók vélarinnar heimilar það og athugaðu að blaðið rekist ekki í festingar eða aðra hluta hjálpartækisins.

Gerðu síðan fyrsta prufuskurðinn í afgangsefni og stöðvaðu ef titringur, klemma eða óeðlileg mótstaða kemur fram.

Sniðmát eða hjálpartæki gerir vinnuna ekki sjálfkrafa örugga. Uppsetningin þarf að henta bandsöginni, blaðinu og vinnustykkinu.

Áður en vélin er ræst skaltu athuga eftirfarandi:

• Hjálpartækið liggur stöðugt og getur ekki hreyfst óvænt.
• Allar skrúfur, stýringar og festingar eru hertar.
• Engin málmfesting er í skurðarlínu bandsagarblaðsins.
• Vinnustykkið er tryggilega fest eða haldið með viðeigandi búnaði.
• Bandsagarblaðið hentar skurðinum og fyrirhuguðum radíus.
• Blaðstýringar og hlífar eru rétt stilltar.
• Hendur og fingur verða utan mögulegrar skurðarlínu.
• Afskornir hlutar geta færst frá blaðinu án þess að klemmast.
• Vinnusvæðið er hreint og stöðvunarrofinn aðgengilegur.

Aftengdu bandsögina frá rafmagni áður en hjálpartæki er sett upp, fjarlægt eða stillt nálægt blaðinu.

Ef uppsetningin virðist óstöðug eða óörugg skal ekki framkvæma skurðinn. Endurhannaðu eða styrktu hjálpartækið áður en vinnu er haldið áfram.